5.15 Kontrola dostępu
W skrócie: organizacja ma zasady określające, kto i na jakich warunkach może korzystać z informacji i zasobów — i stosuje je zarówno w systemach, jak i w budynkach.
Cel: zapewnienie autoryzowanego dostępu i zapobieganie nieautoryzowanemu dostępowi do informacji i innych powiązanych aktywów.
Atrybuty
| Typ atrybutu | Wartości |
|---|---|
| Typ zabezpieczenia | #Preventive (prewencyjne) |
| Właściwości bezpieczeństwa informacji | #Confidentiality (poufność), #Integrity (integralność), #Availability (dostępność) |
| Koncepcje cyberbezpieczeństwa | #Protect (ochrona) |
| Zdolności operacyjne | #Identity_and_access_management (zarządzanie tożsamością i dostępem) |
| Domeny bezpieczeństwa | #Protection (ochrona) |
Znaczenie atrybutów opisuje 4.2 Tematy i atrybuty.
Wytyczne
- Właściciele informacji określają wymagania bezpieczeństwa i biznesowe dotyczące dostępu. Na tej podstawie powstaje polityka tematyczna kontroli dostępu.
- Polityka opiera się na zasadach wiedzy koniecznej (need-to-know — dostęp tylko do informacji potrzebnych do zadań) i koniecznego użycia (need-to-use — dostęp tylko do potrzebnych zasobów infrastruktury).
- Polityka uwzględnia m.in. kto potrzebuje dostępu, bezpieczeństwo aplikacji, dostęp fizyczny (7.2–7.4), rozpowszechnianie i autoryzację informacji, klasyfikację (5.12), rozdzielenie obowiązków (5.3), wymagania prawne, rejestrowanie zdarzeń.
- Reguły dostępu formułuje się ostrożnie. Lepsza jest zasada „wszystko jest zabronione, chyba że wyraźnie dozwolone” niż odwrotna.
- Uwzględnia się zmiany uprawnień inicjowane automatycznie przez system i te inicjowane przez administratora, a także reguły wymagające dodatkowego zatwierdzenia.
- Norma wymienia różne modele realizacji: kontrola obowiązkowa (MAC), uznaniowa (DAC), oparta na rolach (RBAC) i oparta na atrybutach (ABAC).
- Szczegóły realizacji technicznej opisują inne zabezpieczenia: tożsamość (5.16), uwierzytelnianie (5.17, 8.5), prawa dostępu (5.18), uprawnienia uprzywilejowane (8.2), ograniczanie dostępu w systemach (8.3).
W praktyce
Przykłady i narzędzia poniżej to praktyka branżowa, nie treść normy.
- RBAC jako punkt wyjścia: role biznesowe zdefiniowane z właścicielami systemów, a nie kopiowanie uprawnień „jak u kolegi”.
- Model Zero Trust: każde żądanie dostępu oceniane na podstawie tożsamości, stanu urządzenia i kontekstu, a nie położenia w sieci.
- Polityka dostępu z rejestrem wyjątków i datą ich wygaśnięcia.
Powiązania
- ISO/IEC 27001:2022: Załącznik A, A.5.15 — wykaz zabezpieczeń organizacyjnych.
- Pokrewne zabezpieczenia: 5.16 Zarządzanie tożsamością, 5.17 Informacje uwierzytelniające, 5.18 Prawa dostępu, 8.2 Uprawnienia uprzywilejowane, 8.3 Ograniczenie dostępu do informacji, 8.5 Bezpieczne uwierzytelnianie.
- ISO/IEC 27002:2013: 9.1.1, 9.1.2.