8.16 Monitorowanie działań ★
W skrócie: organizacja obserwuje sieci, systemy i aplikacje, zna ich normalne zachowanie i reaguje na odstępstwa, które mogą oznaczać incydent.
Cel: wykrywanie nietypowego zachowania i potencjalnych incydentów bezpieczeństwa informacji.
★ Zabezpieczenie nowe w wydaniu 2022 — nie ma odpowiednika w ISO/IEC 27002:2013.
Atrybuty
| Typ atrybutu | Wartości |
|---|---|
| Typ zabezpieczenia | #Detective (wykrywające), #Corrective (korygujące) |
| Właściwości bezpieczeństwa informacji | #Confidentiality (poufność), #Integrity (integralność), #Availability (dostępność) |
| Koncepcje cyberbezpieczeństwa | #Detect (wykrywanie), #Respond (reagowanie) |
| Zdolności operacyjne | #Information_security_event_management (zarządzanie zdarzeniami bezpieczeństwa informacji) |
| Domeny bezpieczeństwa | #Defence (obrona) |
Znaczenie atrybutów opisuje 4.2 Tematy i atrybuty.
Wytyczne
- Zakres i poziom monitorowania określa się według wymagań biznesowych i bezpieczeństwa, z uwzględnieniem przepisów. Zapisy z monitorowania przechowuje się przez ustalony czas.
- Monitoruje się m.in.: ruch sieciowy wychodzący i przychodzący, dostęp do systemów, serwerów, urządzeń sieciowych i aplikacji, krytyczne pliki konfiguracyjne, logi z narzędzi bezpieczeństwa, logi zdarzeń systemowych, kod wykonywany w systemie, wykorzystanie zasobów.
- Organizacja ustala wzorzec normalnego zachowania i monitoruje odchylenia od niego. Uwzględnia przy tym wykorzystanie systemów w zwykłych i szczytowych okresach, typowe godziny dostępu, lokalizacje, częstotliwość.
- Przykłady nietypowego zachowania: nieplanowane zakończenie procesów, aktywność typowa dla malware lub ruchu ze znanych złośliwych adresów (np. serwerów C2), znane cechy ataków (DoS, przepełnienia bufora), nietypowe zachowanie systemu, nietypowy dostęp i skanowanie, nieautoryzowany dostęp.
- Monitorowanie wspierają narzędzia działające w czasie zbliżonym do rzeczywistego lub okresowo, z alertami na podstawie progów. Narzędzia powinny być w stanie obsłużyć ilość danych, a ich konfigurację trzeba dostrajać, by ograniczyć fałszywe alarmy.
- Wykryte anomalie przekazuje się do oceny jako zdarzenia (5.25). Personel jest gotowy do reakcji na alerty, także poza godzinami pracy.
- Monitorowanie ma charakter wykrywający i korygujący — jego celem jest reakcja, a nie tylko obserwacja.
W praktyce
Przykłady i narzędzia poniżej to praktyka branżowa, nie treść normy.
- SIEM z regułami korelacji i analityką zachowań (UEBA) wspierający zespół SOC — własny lub zewnętrzny (MDR).
- NDR lub IDS (Suricata, Zeek) do analizy ruchu sieciowego, EDR na hostach.
- Pokrycie technik MITRE ATT&CK regułami detekcji jako miara dojrzałości monitorowania.
- Monitorowanie pracowników w Polsce ograniczają przepisy Kodeksu pracy i RODO — zakres ustala się z prawnikiem.
Powiązania
- ISO/IEC 27001:2022: Załącznik A, A.8.16 — wykaz zabezpieczeń technologicznych.
- Pokrewne zabezpieczenia: 8.15 Rejestrowanie zdarzeń, 8.17 Synchronizacja zegarów, 5.25 Ocena zdarzeń bezpieczeństwa informacji i decyzja, 5.7 Analiza zagrożeń (threat intelligence), 8.20 Bezpieczeństwo sieci.
- ISO/IEC 27002:2013: brak odpowiednika — zabezpieczenie nowe.